Witryna Związku Polaków na Białorusi forum   archiwum   kontakt   home

    Nasz redakcyjny kolega Jan Roman pod koniec kwietnia został wezwany do grodzieńskiego KGB, gdzie oficjalnie ostrzeżono go przed nielegalną działalnością, którą rzekomo prowadzi. Chodzi o jego pracę dziennikarską.

    Grodzieńskie KGB od zawsze było znane ze swojej nadgorliwości w zwalczaniu niezależnej prasy. Przypomnijmy precedensowy w skali kraju proces dziennikarzy "Pahoni" Mikoły Markiewicza oraz Pawła Mażejki pod koniec lat 90. ubiegłego wieku, czy zamknięcie w atmosferze skandalu i przy bezpośrednim udziale funkcjonariuszy KGB gazety "Dzień", już w nowym tysiącleciu. Dziennikarzom na Białorusi nigdy nie było łatwo, ale w Grodnie sytuacja z wolnością prasy od zawsze była szczególnie trudna.

    Zapewne w zamyśle grodzieńskich "rycerzy tarczy oraz miecza" po zamknięciu w 2005 r. "Birży Informacji" - ostatniej niezależnej gazety w Grodnie - całe niezależne dziennikarstwo grodzieńskie miało zostać ostatecznie zniszczone. Tak jednak się nie stało. Oczywiście, wielu ludzi odeszło z tego zawodu, nie mogąc zrealizować się w tak trudnych warunkach. Jednak zostali najbardziej wytrwali, najbardziej oddani idei niezależnego dziennikarstwa. Tak się złożyło, że dzisiaj jedynymi tytułami niezależnymi w Grodnie pozostają "Głos znad Niemna" oraz "Magazyn Polski", wydawane na uchodźstwie od 2005 roku.

    Mimo braku niezależnej prasy, niezależnych dziennikarzy nie brakuje. Mamy w Grodnie kilku korespondentów opiniotwórczych dzienników polskich. Mamy dziennikarzy "Radio Racja" oraz "Radio Svaboda". Mamy ekipy telewizyjne "Polonii" oraz "Belsat TV". A ileż jest jeszcze młodych dziennikarzy, czy wręcz dziennikarzy-amatorów, publikujących jedynie na blogach w Internecie!

    Czemu jednak KGB zainteresowało się właśnie obywatelem Janem Romanem, informując go oficjalnie, że działalność, którą prowadzi, "może podrywać autorytet międzynarodowy Białorusi i może doprowadzić do popełnienia przez niego przestępstwa, przewidzianego art. 396-1. Kodeksu Karnego Białorusi (Dyskredytacja Republiki Białoruś)"? Czyżby KGB faktycznie zamierzało rozpocząć sprawę karną przeciwko niemu, jeśli nie zaniecha działalności dziennikarskiej?

    Następcy "Żelaznego Feliksa" liczą na to, że nasz kolega się przestraszy i z dnia na dzień przestanie pisać ostre artykuły na temat otaczającej go rzeczywistości. Za nim, w myśl chorej logiki KGB-istów, przestaną pisać inni niezależni dziennikarze, bo poczują się zastraszeni, a poczucie strachu będzie tak silne, że zmusi ich do odejścia od "niebezpiecznych" tematów. Nie wiem, jakie kwalifikacje mają ci, którzy służą jako zaplecze intelektualne białoruskich służb specjalnych, jednak na pewno nie są to wybitnie uzdolnieni fachowcy, tylko zwykli amatorzy.

    Przecież w zawodzie dziennikarza nie chodzi o to, żeby wyrządzać szkodę Białorusi! Wręcz odwrotnie - pisząc na aktualne, drażliwe, bolące tematy my, niezależni dziennikarze, staramy się wezwać apatyczne społeczeństwo białoruskie do dyskusji nad tym, co się dzieje wokół nas, nad sytuacją w kraju. Nie chodzi tu o żadną dyskredytację Białorusi, tylko o swobodę przekonań oraz ich wyrażania, co gwarantuje nam art. 33. Konstytucji Białorusi.

    Niestety, dzisiaj na Białorusi to nie konstytucja ma najwyższą moc prawną, tylko dekrety prezydenta Łukaszenki. Dlatego KGB od wielu lat chroni nie obywateli Białorusi, tylko obywatela Łukaszenkę. Niezależni dziennikarze, którzy nie boją się otwarcie wypowiadać własne zdanie na te oraz inne, nie mniej drażniące, tematy, są postrzegani przez KGB jako zagrożenie dla ładu i porządku na Białorusi. Wynika to z chorej logiki, że krytyka Łukaszenki szkodzi Białorusi.

    Dopóki jednak w art. 1. Konstytucji Białorusi będzie zapisane, że "Białoruś jest unitarnym demokratycznym socjalnym praworządnym państwem", dopóty dziennikarze niezależni będą zadawać niewygodne pytania, wyciągać na światło dzienne nieprzyjemne fakty z życia najwyższych urzędników państwowych, w tym Łukaszenki, nawet jeśli będzie się to wiązać z groźbami ze strony służb i wyrokami pozbawienia wolności.

Igor Bancer
Maj 2009 r.