Witryna Związku Polaków na Białorusi forum   archiwum   kontakt   home

    Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że wrześniowy zjazd jest ostatnim w historii łucznikowskiego "Związku Polaków". Ludzie, którzy zdradzili organizację i poszli na ugodę z KGB, sromotnie przegrali. Następnych czterech lat ta organizacja, bojkotowana przez polskie społeczeństwo na Białorusi oraz nękana wewnętrznymi kłótniami, po prostu nie przetrwa.

    Na 12 września białoruskie władze zaplanowały przeprowadzenie zjazdu "Związku Polaków", czyli marionetkowej organizacji, na czele której stoi Józef Łucznik. Zjazd każdej organizacji jest powodem dla swoistego podsumowania działalności.

    W tym wypadku możemy mówić, że już same przygotowania do wrześniowego zjazdu świadczą o miażdżącej klęsce, jaką ponieśli Józef Łucznik i jego towarzysze: Tadeusz Kruczkowski, Edward Kałosza, Kazimierz Znajdziński i Irena Sawieliewa. Ta grupa bowiem w 2005 roku za namową władz próbowała dokonać rozłamu w Związku Polaków i stworzyć alternatywną strukturę.

    Dziś widzimy, że po 4 latach nadal nie są w stanie funkcjonować bez wsparcia KGB, milicji i działów ideologii. Założone na papierze oddziały ZPB tak i pozostają "papierowymi strukturami", które uaktywniają się jedynie na polecenie władz, nie utrzymując przy tym żadnych stosunków z kierownictwem "Związku Polaków".

    Bez aktywności ze strony działów ideologii oraz białoruskich służb specjalnych, które wywierają presję na zwykłych obywateli, często nie mających nic wspólnego z ZPB, do kolejnego "niemego zjazdu" po prostu nie doszłoby. Przykładem mogą służyć tegoroczne wydarzenia w Raduniu, Weronowie, Bieniakoniach, Mozyrzu, Sopoćkiniach, Indurze czy Iwieńcu. Wszędzie bowiem inicjatywa wyłonienia delegatów na "zjazd" należała nie do miejscowych Polaków, tylko do działów ideologii rejonowych komitetów wykonawczych, czyli rajispołkomów.

    Owszem, Józef Łucznik i Edward Kałosza próbowali przekonać ludzi, by tamci pojechali na ich "zjazd". Jednak nie mając własnych aktywistów, musieli iść do członków prawdziwego, naszego, Związku Polaków. Myśleli, że uda im się przekonać ludzi do siebie i swojej organizacji. Jednak szybko z tego zrezygnowali. Kiedy Józef Łucznik pojechał w teren, to się przekonał, że nikt z nim nie chce rozmawiać.
    - Powiedziałam im, że ich organizacji nie ma, że nic nie robili w ciągu kilku lat, a tu przed zjazdem nagle się zjawiają i chcą delegatów. Łucznik milczał, a ja powiedziałam, że naszą prezes jest Andżelika Borys - opowiada prezes Raduńskiego Oddziału ZPB Halina Żegzdryń.

    Kiedy podobną odpowiedź Łucznik i jego wysłańcy usłyszeli w innych miejscowościach, do akcji włączyły się władze. Do werenowskiego rejonowego komitetu wykonawczego zaczęto wzywać aktywistów ZPB, gdzie "prośbą i groźbą" namawiano ich, by wzięli udział we wrześniowym "zjeździe".

    W Iwieńcu czterokrotnie przedstawiciele wołożyńskiego rejonowego komitetu wykonawczego próbowali wymusić na członkach naszej organizacji wyłonienie delegatów na zjazd "łucznikowców". Skończyło się niczym, bo nikt o zdrowym rozumie nie chce uczestniczyć w przedsięwzięciach firmowanych przez Łucznika, Kruczkowskiego bądź Kałoszę.

    Ciekawe, że władze już nie kryją, że "prezes" Łucznik się nie sprawdził, otwarcie mówiąc, że w ciągu tych lat "prezes" nic nie zrobił. Obiecują również, że we wrześniu nie mający autorytetu wśród Polaków Łucznik zostanie wysłany na emeryturę, a jego miejsce zajmie "młoda i aktywna osoba".

    Jak widać, władze nawet nie próbują udawać, że uczestnicy łucznikowskiego "zjazdu ZPB" będą o czymkolwiek samodzielnie decydowali. Zaczynając od miejsca jego przeprowadzenia, poprzez skład uczestników i kończąc na "nowo wybranym prezesie" - o wszystkim decydują władze, a nie Łucznik, Kałosza, Znajdziński czy ktokolwiek inny z reżimowego "ZPB". To jest na tyle oczywiste, że władze nawet nie próbują tego ukrywać.

    Nie ma więc najmniejszych przyczyn uczestniczyć w tej farsie bądź czekać, że wynik zjazdu w jakikolwiek sposób może zmienić sytuację. Ktokolwiek by nie został mianowany "prezesem", nie ma żadnego prawa do reprezentowania Związku Polaków. Nasz stosunek do "nowo obranych władz ZPB" pozostanie taki sam, jaki i przedtem. Dlatego ważne jest, by aktywiści Związku Polaków nie dali się zastraszyć i wciągnąć w tę brudną historię ze "zjazdem".
    - W 2005 roku grożono mi wyrzuceniem z pracy, ale teraz jestem emerytką i nic mi zrobić nie mogą, więc od razu powiedziałam, że na ich "zjazd" nie pojadę - powiedziała niedawno jedna z uczestniczek "wołkowyskiego zjazdu".

    Oczywiście, nie wszyscy mają tyle szczęścia, a władze nadal posiadają sposoby, by wypełnić po brzegi każdą salę oraz okrzyknąć zebranych tam ludzi przedstawicielami polskiej mniejszości na Białorusi. Na to nie mamy wpływu. Jednak logika rozwoju wydarzeń jest taka, że bez względu na to, jakich zabiegów użyją władze, wrześniowy "zjazd" i tak będzie kolejnym "Pyrrusowym zwycięstwem".

    Nie ma żadnych wątpliwości - wrześniowy "zjazd" będzie ostatnim w historii łucznikowskiego "Związku Polaków". Ludzie, którzy zdradzili Związek Polaków i poszli na ugodę z KGB, sromotnie przegrali. Następnych czterech lat ta organizacja, bojkotowana przez polskie społeczeństwo na Białorusi oraz nękana wewnętrznymi konfliktami, po prostu nie przetrwa.

    Białoruskie władze zdają sobie sprawę z prawdziwej wartości i skali wpływów Łucznika czy Kałoszy, jednak traktują tę sprawę wizerunkowo i pod żadnym pretekstem nie chcą przyznać się do klęski. Z drugiej zaś strony białoruskie władze są coraz bardziej zainteresowane polepszeniem stosunków z Unią Europejską i Polską. Wcześniej również brakowało środków na finansowanie "łucznikowców", a w warunkach kryzysu obcina się nawet te żałosne pieniądze. Dlatego łucznikowski "ZPB" coraz bardziej staje się przysłowiową kulą u nogi.

    Wierzę, że problem, który powstał przez przerośnięte ambicje białoruskich urzędników już wkrótce zostanie rozwiązany, a niezależna i samorządna organizacja mniejszości polskiej będzie mogła w końcu działać w legalnych warunkach. Jedyną drogą ku temu są pertraktacje z udziałem Związku Polaków i przedstawicieli białoruskich władz.

Andrzej Poczobut
Prezes Rady Naczelnej ZPB

"Magazyn Polski", sierpień 2009 r. Nr 8 (44)